Zincirlikuyu Mezarlığı- Giriş

Türkiye'nin tarihi olarak en önemli mezarlıklarından biri. Cenazenizin Teşvikiye'den kalkması bir ise, Zincirlikuyu'ya gömülmesi on diyebilirim.
Bu kadar önemli bir mezarlık ile ilgili bulabildiklerim hep yarım yamalak geldi. En son Ertuğrul Özkök'ün üzerine bir yazısını okudum ama genel istatistiklerden fazlası değildi bence.
Burada kimlerin mezarının olduğuna dair de her yerde yarım listeler vardı ama daha önemlisi Zincirlikuyu'da nerede oldukları hiç bir yerde yazmıyordu.
Ben de araştırmamı sahaya dökmeye karar verdim ve üç gün boyunca elimde harita tek tek tüm mezar taşlarını okumaya çalıştım.
İlk olarak söylemeliyim ki Zincirlikuyu Mezarlığı sandığımdan ÇOK daha büyükmüş. İlk günün sonunda sanırım yarıladım derken elimdeki haritaya baktığımda  daha dörtte birini bile görmediğimi anladım. Üçüncü günün sonunda yarılayamamıştım bile ama elimde up uzun bir liste olmuştu.
Üstelik her gördüğüm ismi yazmadım, kendimce bir kriter belirlemiştim.
Peki o üç gün boyunca taban patlattığım liste nerede? ...Bilmiyorum. Sanırım evdekiler müsvette sanıp attı :(
Tüm o saatlerden geriye çektiğim fotoğraflar ve listem olmadan hiçbir anlam taşımayan krokim kaldı.
Eğer gördüğünüz isimlerin kim olduğunu bilmiyorsanız her zaman başına 0 koyarak öğrenebilirsiniz.

Çılgın-Küçük 8m2lik Tokyo Dairesinde Yaşam

Hızırbey Cami

Hızırbey Cami ve Dündar Bey medresesine baktığınızda bir tuhaflık farkediyorsun. Duvarları yamalı bohça gibi. Bir yanı kesme taş, diğer yanı yığma taş duvar, orada biraz tuğla duvar.İki bina arasında tek tarafı açık bir avlu var. Kim neden iki binayı birbirine bağlayan avlunun bir tarafını açık bırakır da diğer tarafına yüksek bir duvar örer ki ? Cevap, kimse! 

Avlunun tek tarafını kapatan ve hem caminin hem de medresenin paylaştığı duvar aslında şehri ikiye bölen kale dış surunun kalan parçası.

Devşirme malzeme herkes kullanıyor ama Selçuklularda bir boş vermişlik var bana sorarsan. Ayasofya da eski tapınaktan kalan kolonların hangileri olduğunu görmek için Hercule Poirot olman gerekiyor. Bu bölgedeki Selçuklu yapılarına geldiğinde ise bırak Hızırbey camiinin yamalı cephesini, üzerinde haç işareti olan taşların kullanıldığı cami bile gördüm bu civarda. O kadar sallamamışlar.

E şimdi selçuklu yapısı dediğiniz cepheler sağır, kapılar işlemeli haliyle Medresenin sütun başlarında da kuş ve nar desenleri. Caminin ve avulunun duvarlarında ise yer yer işlemeli taş parçaları var. Bu devşirme taşların bir kısmında Selçuklu yıldızı var. İlk yapılan cami hasar görüp yıkılınca yeniden onarmışlar. Bu taşlar muhtemelen o dönemden kalma ama düşen taşı yerine koyayım , ilk günkü gibi olsun dememişler . Nereye denk geldiyse oraya konulmuş.

Bu sağır cephe olayını da çok anlamış değilim. Yani selçuklu diyince aklıma kervansaraylar geliyor. Onların da cephesine söve silme atsan hırsıza yol göstermiş olursun. Tutar tırmanır. Peki ama zaten kapısı açık bir cami cephesini sağır yapmanın manası nedir?  Püf ama yazarken farkettim. Adamlar duvarı sıfırdan yapmamış ki. Zaten kullanılan malzemenin çoğu geri dönüşüm, tam bir yeşil bina.

Şimdi sıfırdan minare yapmaya kalksan ona da bir dolu taş gidecek. Cami zaten  yüksek duvarlı, minare dediğin ondan da yüksek olmalı. E Hamidoğullarının da karakteri belli. İş yapası yok, yapsa da para harcayası yok. Aranan cevap yine sur kalıntısında. Caminin kendisini sur ile aynı yükseklikte yapıp, minareyi de sur kapısı üzerine yapınca  malzemeden %50 tasarruf etmişler ve kapının üzerine minare durması kimseyi rahatsız etmemiş.

Zaten Hamidoğulları, Eğirdir gölüne ayaklarını uzatmış üzüm yerlerken yanıbaşlarındaki Karamanoğulları ve Osmanlılar almış başını yürümüş. Ticaret yolunun üzerinde zengin bir beylik olay Hamidoğulları , iki hırslı beylik arasında yutulmuş gitmiş.

Hızırbey camii'ne geri dönersek. Binyama duvarların içeriden nasıl gözüktüğünü merak ediyorum. Ama tabi ki sıvamışlar. Orjinal tavan çöktüğü için tavanı taşıyan yekpare ahşap sütunlar kapıdaki kitabede yazan 1301 yılında kalma olabilir. İçeride bir süsleme barındırmasa da böylesine eski bir yapının bu kadar aydınlık ve ferah olması etkileyici.

Kayak:
Wikipedia

http://www.ispartakulturturizm.gov.tr/TR,70964/camiler.html

http://e-tarih.org/sayfam.php?m=teser&id=677

HamidoğullarıDönemi HızırBey Camii, Dündar Bey Medresesi, Dündar Bey Hamamı, Mevlenihane,

Baba Sultan Türbesi Lisans Tezi _ Yusuf Ertaş (Karabük Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Sanat tarihi Bölümü)

Alhambra Plan (Elhamra Sarayı)

Frank Lloyd Wright

"Ben küçük şirin binalar yapmıyorum"

(31.10.1950-31.03.2016)

Kıt kanaat ingilizcem ile Adrian Smith + Gordon Gill Architecture'a yolladığım eposta

Please don’t do this İstanbul Cultural Center Project.

This is wrong for particular reasons. Let me explain.

Architectural History;

In 1946, young Republic of Turkey was decided to build his first Cultural Center. It was a step of his way to be a modern country. Architect Feridun Kip and Architect Rüknettin Güney start the Project but soon they had to stop because of financial problems. After seven years government found the Money to finish the Project and gived the job to Architect Hayati Tabanlıoğlu who studied on Theater Architecture in Germany.

Design of Atatürk Kültür Merkezi (Atatürk Cultural Center) Show us the Zeitgeist, a young and modern Country who turned his face to the west.

In time building get old, needs are changed and aesthetic is changed. Everybody accept that, AKM needs to be restored. But is it right the way to building a new one? It is cheapest, easiest and fastest way, yes. But not the right one. Once we lost the AKM , we will also loose the History. Today nobody  suggest to demolish and build a new White House or Buckingham Palace.

When our conservative Government closed the AKM to restore it, everybody panicked. After reaction of the people they gave us their guarantee not to demolish the building. Even the restore job has been given to Murat Tabanlıoğlu, son of Hayati Tabanlıoğlu.

But soon after all restore job stopped because of financial problems. Since 2008 İstanbul has no Cultural Center and AKM became a ruin, a Police Station.

People's Reaction;

After 5 year (2013), our Goverment has a new idea; building a Mall on Taksim Gezi Park. İstanbul Architects Union's reaction was fast. They organized our colleges and students starts camping on park to stop the construction.

After Police's over reaction, a simple protest became a movement. During this moment Prime minister of Turkey suggest demolish the AKM and build a new Baroque Cultural Center...

Architect's Union accused to be a Terrorist group. People were abused in police custody, murdered in the streets. After months (and few funerals) Government give up the Mall project. All legal cases against protestors dropped, AKM is still closed and nothing is happening.

Why building a new Cultural Center is a bad idea?

After Gezi Movement, AKM became political symbol. Destroying this symbol for a new building, baroque or not, will not give a good message. People are already start talking about the resemblance between your tower and minaret.

Because of the obvious reasons no Turkish Architect would accept this job. This project could start another movement. Government also know that. That means next time Police will overreact sooner.

Why the government want to take Atatürk Kültür Merkezi (Ataturk Cultural Center) down?

This is a conservative government. They don't deny; they miss the Ottoman Empire . Even some Deputy's sad ''Republic is just a commercial break''. Some people are talking about ''new Ottoman Era''.

AKM is a symbol of Republic. Even his name came from our founding father Mustafa Kemal Atatürk. Your project name is İstanbul Cultural Center, this is not a coincidence.

Please don't do this project. This is unethical.

Best Regards

Architect Erdem Adalı

Benin de söyleyeceklerim var diyenler için : info@smithgill.com